Havuz Suyu Şok İlaçlama Nasıl Yapılır?

Havuz Suyu İlaçlama

Havuz suyu berrak ve renginin kristal olması temiz olduğunu göstermez. Bu nedenle içindeki tüm mevcut mikro organizmaları yok etmek için su dezenfekte edilir.

Havuz suyu şoklamasında en yaygın olarak kullanılan sodyum hipoklorit sıvı klor ürünleridir.

Havuz suyuna klor ilave edildiğinde bir bölümü sudaki kirleri yok etmede kullanılır. Faydalı klor olarak suda kalan miktar, rüzgar veya yüzücüler tarafından taşınan yeni kirlere karşı etkili olmaya hazırdır. Faydalı dezenfektan serbest klor olarak adlandırılır. Serbest klorun havuz suyunda izin verilen en yüksek konsantrasyonu 3 ppm’dir. Serbest klorun yüzücüler vasıtasıyla suya gelen amonyak ile reaksiyonu sonucu meydana gelen ve dezenfektan etkisi olmayan kloraminlere de bağlı klor denir. Sudaki serbest klor ve bağlı klor konsantrasyonları toplamına da toplam klor denir.

Havuz Şoklama Nasıl Yapılır?

Havuz şoklama şu durumlarda yapılır; havuza ilk kez su doldurulduğunda, fazlasıyla yeni miktarda su eklendiğinde ya da havuz suyu kahverengi, bulanık, yosunlu ve siyah-kahve renk aldığında. Bağlı klor yani kloramin miktarı belli bir aralığın üstüne çıktıysa da şoklama yapılmalı ve bir süre kullanılmamalıdır.

Havuz şoklama yapılırken 3 tip kimyasal göze çarpmaktadır. Bunlardan ilki kalsiyum hipoklorid şoktur. Diğer ikisi ise diklor şok ve sodyum hipoklorit %13 sıvı klordur. En yaygın kullanılan sıvı klor sodyum hipoklorit %13 oluşturmaktadır. Havuz şoklamalarında klor miktarı, eğer havuz genel umuma açık bir havuz ise, günlük ihtiyacının 4 katı olarak hesaplanır. Bu durum havuz sistemine göre değişebilir. Havuzun pH’ı önemli olduğu için pH’ın 7.0 ile 7.4 aralığında ayarlanmalıdır.

Hızlı Uygulama Sırası

• DPD1 (serbest klor) + DPD3 (toplam klor) + pH ölçümü yapın.
• pH’ı 7,0–7,4 aralığına (tercihen 7,2–7,4) getirin.
• Hedef ppm’e göre şok dozunu uygulayın (genel şok 3–5 ppm; kloramin için bağlı klorun 10 katı).
• Filtrasyonu 8–12 saat çalıştırın, basıncı takip edin.
• Serbest klor 1–3 ppm bandına dönmeden havuzu kullanmayın.

Havuz Şoklama Oranı Neye Göre Hesaplanır? (Örnek: 100 Ton)

100 tonluk bir havuzda, Serbest Klor: 0.6 ppm (DPD 1 ile), Toplam klor : 1.0 ppm (DPD 3 ile) ve pH : 7.4 olarak ölçüldüğüne göre, bu havuz yapılacak klor şoklamasındaki klor miktarını tespit edelim.

Bağlı klor = Toplam Klor – Serbest Klor = 1.0 – 0.6 = 0.4 ppm bağlı klor vardır.

Şok Klor = 10 * Bağlı Klor = 10 * 0.4 ppm = 4 mg/lt (ppm) olmalıdır.

Bu durumda havuza klor şoklaması için verilmesi gereken klor miktarı:

• Sıvı Klor (NaOCL) yüzde 10'luk olduğu kabul edilirse, 100 tonluk havuza 4 lt verilmesi gerekir.
• Kalsiyum hipoklorit Ca(OCL)2 yüzde 65-75'lik ise, 100 tonluk havuza 600 gr verilmesi gerekir.

Klorun Dezenfeksiyon Etkisi Dört Unsura Bağlıdır

Klorun sudaki dezenfeksiyon etkisi dört unsura bağlıdır:

• Suda bulunan aktif klor miktarı (mg/lt - ppm)
• Suyun pH derecesi
• Serbest klorun sudaki mikroplar ile temas süresi
• Suyun sıcaklığı

Bu dört unsur özetle; suda yeterli serbest klor (1–3 ppm), yeterli süre (en az 30 dk), uygun pH (7,2–7,6) ve uygun sıcaklık koşullarında dezenfeksiyonun gerçekleşmesidir. pH yükseldikçe klorun dezenfektan etkisi azalır; su ısısı yükseldikçe klor aktivitesi artar ve çabuk kaybolur.

Havuz Suyu Şoklaması Nasıl Hesaplanır?

100 m³ havuz için hesap mantığı:

1 ppm = milyonda bir demektir. 1 ppm klor için 1.000.000 litreye 1 kg klor; 100 m³ (100.000 lt) için 0,100 kg (100 gr) klor demektir.

Bu hesap %100 klor içindir. Kullandığımız klorlar %56, %60, %70, %90’lık ise çarpan değişir:

%56’lık klor ile şoklamada:

1 ppm için 100.000 lt havuza 0,1x1,785=0,1785 yani 100 ton havuza 180 gr klor atılır

5 ppm klor için 100.000 lt havuza 180x5=100 ton havuza 900 gr klor atılması gerekmektedir

Havuz Kloru Ölçümü (DPD1 / DPD3)

Serbest Klor

Havuz suyu içinde bakteri ile reaksiyona girmemiş, havuz suyuna girebilecek bakteriyi yok etmek için bekleyen klora serbest klor denir. Havuz suyunda 1–3 ppm aralığında serbest klor bulunması gerekir. Serbest klor DPD1 hapı ile ölçülür.

Bağlı Klor

Havuz suyu içinde bakteri ile reaksiyona girmiş ama bakteriyi parçalayamayıp kloramin basamağındaki klor miktarına bağlı klor denir. Havuz suyunda kabul edilebilir max. bağlı klor miktarı 0.2 ppm’dir. Bunun üzerindeki bir oranda mutlaka klor şoklaması yapılması gerekir. Bağlı klor miktarı = Toplam Klor - Serbest klor’dur.

Toplam Klor

Toplam klor miktarı ölçümü, DPD1 ile yapılan serbest klor ölçümünden sonra aynı numuneye DPD3 hapı atılarak yapılan ölçümdür. Bağlı klor = DPD3 - DPD1 (Bu oran 0.2 ppm'i geçmemelidir. Aksi halde klor şoklaması yapılması gerekir.)

Klor Şoklaması Hangi Durumlarda Yapılır?

• Havuza ilk kez su doldurulduğunda
• Havuza yüklü miktarda su eklendiğinde
• Havuz suyu kötüleşmişse (yosun, bulanıklık, renk değişimi)
• Bağlı klor 0,2 mg/lt oranını aşmışsa
• Şok klorlamada klor değeri normale dönene kadar havuz kullanılmamalıdır (en az 12 saat)

Şoklama günlük havuz ihtiyacının en az 4 katı dozajda uygulanır. Stabilizatörlü klor kullanılan havuzlarda stabilizatör seviyesinin artmaması için stabilizatörsüz klorla (kalsiyum hipoklorit veya sıvı klor) şoklama yapılır.

Havuza klor şoklaması yapılmadan önce pH’ın 7.0 ile 7.4 aralığında olması gereklidir. Bundan dolayı önce pH ayarlanmalı sonra klor şoklaması yapılmalıdır.

Klor şoklamasında kullanılacak klorun muhteviyatından çok, pH’ı ayarlanmış havuz suyuna hedef ppm’e göre doğru dozun verilmesi önemlidir. Şok klor miktarını belirlemede bağlı klor miktarının 10 katı yaklaşımı da kullanılır.