Havuz Pompası Çalışıyor Ama Su Temizlenmiyor?
Havuz suyu bulanık kalıyorsa, yosun tekrarlıyorsa veya pompa “çalışıyor” görünmesine rağmen temizlik gelmiyorsa, sorun çoğu zaman tek bir parçadan değil; pompa + filtre + tesisat + sirkülasyon tasarımı bütününden kaynaklanır.
Hızlı özet (1 dakikada):
Sirkülasyon yoksa: ölü bölgeler → yosun/biyofilm → kir dipte kalır.Filtrasyon zayıfsa: su dönse bile bulanıklık geçmez.
Hava (air leak) varsa: debi dalgalanır, kavitasyon/ses artar, arıza riski yükselir.
Yanlış pompa seçimi varsa: ya devir tutmaz (yetersiz) ya da ekipman zorlanır (aşırı).
Net tanımlar:
Net debi (m³/saat): Pompanın tesisat + filtre kayıpları varken gerçekten çevirdiği su miktarıdır (etikette yazan debi değil).Turnover / devir: Havuz hacminin filtrenin içinden kaç kez geçtiğini ifade eder. 1 devir = havuz hacmi kadar suyun filtrelenmesi.
Ölü bölge (dead zone): Akışın zayıf kaldığı, kirin çöktüğü ve dezenfektanın geç ulaştığı alanlardır.
Kısa devre sirkülasyon: Dönüş nozullarından çıkan suyun havuzun tamamına karışmadan emişe hızla dönmesidir.
Kavitasyon: Emişte düşük basınç/hava nedeniyle kabarcık çökmesi oluşur; tiz ses + debi düşüşü + uzun vadede arıza riski üretir.
Hızlı teşhis karar ağacı:
Dönüş nozulu zayıfsa önce sepet/vanalar/filtre basıncı kontrol edilir.Ön filtre haznesi kabarcıklıysa, emiş hattı hava kaçağı (kapak contası/rakor/vanalar) kontrol edilir.
Geri yıkama sonrası akış belirgin artıyorsa filtre/medya kirli veya kanallanmış olabilir.
Ses arttı + debi düştüyse kavitasyon (hava/tıkanma/düşük su seviyesi) önceliklidir.
Akış stabil ama su mat-bulanıksa filtrasyon kalitesi/medya/kimyasal denge birlikte ele alınır.
Havuz Sirkülasyonu Nasıl Çalışır ve Neden Kritik?
Havuz pompası, suyu skimmer/dip emişlerden çekip filtre üzerinden geçirerek dönüş nozullarından havuza geri basar. Burada hedef sadece “su dönsün” değildir: kir yükünü filtreye taşımak, kimyasalları homojen dağıtmak, ölü bölgeleri azaltmak ve filtrenin işini kolaylaştırmak amaçlanır.
Akışın zayıf kaldığı, kirin çöktüğü, klor/dezenfektanın geç ulaştığı bölgedir. Köşeler ve dipler tipiktir.
Dönüş nozullarından çıkan suyun havuzun tamamına karışmadan emişe hızlı geri dönmesidir; “su dönüyor” gibi görünür ama temizlik gelmez.
Türkiye saha notu: Konut tipi havuzlarda en sık hata “yüksek HP pompa” almak değil; dar çap/uzun hat/fazla dirsek gibi hidrolik kayıpları hesaba katmadan tesisat yapmaktır. Sonuç: pompa iyi olsa bile net debi düşer, su temizlenmez.
Belirti → Muhtemel Neden Haritası
| Belirti | En olası neden | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Ön filtre haznesinde kabarcık | Emiş hattında hava kaçağı / düşük su seviyesi | Su seviyesi + kapak contası + rakor/vanalar |
| Pompa çalışıyor ama dönüş zayıf | Ön filtre tıkalı / filtre basıncı yüksek / vana yarı kapalı | Ön filtre sepeti + filtre basıncı + vana konumu |
| Bulanıklık geçmiyor | Filtrasyon zayıf / medya kanallanmış / kısa devre sirkülasyon | Geri yıkama + medya kontrolü + nozul yönü |
| Pompa tiz ses / “taş sesi” | Kavitasyon (hava + düşük emiş basıncı) | Emiş hava testi + su seviyesi + hat tıkanıklığı |
| Sık arıza / salmastra su kaçırıyor | Hava ile çalışma / susuz çalışma / aşırı ısınma | Hava kaynağı + elektrik koruma + filtre tıkanıklığı |
Havuz Pompası Neden Verimli Çalışmaz?
Pompanın motoru dönüyor olabilir; fakat bu, sistemin doğru debide ve stabil çalıştığı anlamına gelmez. Verimsizlik çoğu zaman net debi düşüşü veya filtre/tesisat uyumsuzluğu kaynaklıdır.
Net kural: Performansı belirleyen metrik HP değil, net debi (m³/saat) ve bunun sürdürülebilirliğidir.
Verimsizliğin en yaygın 10 nedeni
Ön filtre sepeti kirli/tıkalıSkimmer sepeti dolu
Filtre basıncı yüksek (medya kirli/kanallanmış)
Emiş hattı hava alıyor (mikro kaçak)
Vana konumları yanlış veya yarı kapalı
Tesisat çapı dar / hat çok uzun / dirsek sayısı fazla
Pompa–filtre uyumsuzluğu (aşırı veya yetersiz debi)
Su seviyesi düşük (skimmer hava çekiyor)
Kısa devre sirkülasyon (nozullar yanlış yönlü)
Çalışma süresi yetersiz (hedef devir tutmuyor)
Net cevap: “Pompa verimli çalışmıyor” demek çoğu zaman “net debi, filtre/tesisat kayıpları nedeniyle hedefin altına düşüyor” demektir. Bu yüzden teşhis sırası: hava → tıkanma → vana → filtre basıncı → tesisat kaybı → seçim.
Havuz Pompası Hava Yapıyorsa Ne Kontrol Edilmeli?
Hava yapan pompa; debiyi düşürür, kavitasyon riskini artırır, pompanın içindeki mekanik parçalara yük bindirir. Hava problemi çoğunlukla emme hattında olur (basma hattından hava girişi nadirdir).
Kritik uyarı: Hava ile çalışma “normal” değildir. Sürekli kabarcık + tiz ses + dalgalı debi varsa, pompa uzun vadede arızaya gidebilir.
Adım adım kontrol (en hızlıdan zora)
Su seviyesi: Skimmer ağzı en az yarı seviyede olmalı.Ön filtre kapağı ve contası: Conta sertleşmiş/çatlamışsa hava alır. Kapağın düz oturduğundan emin ol.
Rakorlar: Emiş tarafındaki rakorları elle kontrol et; gevşeklik/mikro kaçak çok yaygındır.
Vana gövdesi / o-ring: Eski vanalarda o-ring kaçak yapabilir.
Vakum hattı / süpürge prizi: Açık bırakılmış hat hava alabilir.
Emiş hattında tıkanma: Kısmi tıkanmada pompa “çekmeye çalışır” ve kavitasyon eğilimi artar.
Pratik test: Pompa çalışırken ön filtre haznesini gözle: Kabarcık yoğunluğu artıp azalıyor ve dönüş nozulları dalgalanıyorsa, sorun büyük olasılıkla emme hava kaçağı veya kısmi tıkanma.
Havuz Pompası Çalışıyor Ama Su Temizlenmiyorsa
Bu senaryoda “pompa çalışıyor” ifadesi çoğu zaman “motor dönüyor” anlamına gelir. Temizlik için gereken şey; suyun doğru debide filtrenin içinden geçmesi ve havuzun tamamında karışımın sağlanmasıdır.
Net teşhis sorusu: Filtre basıncı normal mi, geri yıkama sonrası düzeliyor mu, nozul akışı stabil mi? Bu üçü “hayır” ise, sorun genelde pompadan önce filtre/tesisat/akış tarafındadır.
En yaygın nedenler
Filtre medyası kirli: Basınç yükselir, akış azalır, berraklık gelmez.Medya kanallanması: Su, medya içinde kısa yol bulur; kir tutulmadan geçer.
Yanlış vana konumu: Filtreleme yerine by-pass benzeri akış oluşabilir.
Kısa devre sirkülasyon: Akış havuzun tamamına dağılmaz.
Net debi yetersiz: Hedef devir tutmaz; özellikle dip/köşeler kirli kalır.
Doğru çözüm sırası: Sirkülasyon (hava/tıkanma/net debi) → Filtrasyon (geri yıkama/medya/vanalar) → Kimyasal denge (pH–klor–alkalinite). Sirkülasyon düzelmeden “daha fazla kimyasal” kalıcı çözüm değildir.
Havuz Pompası Neden Ses Yapar?
Pompa sesi, çoğu zaman arızadan önce gelen uyarıdır. Sesin karakterini doğru yorumlamak, gereksiz parça değişiminin önüne geçer.
Kavitasyon veya emişte hava. Ön filtre kabarcık + su seviyesi + emiş hattı kontrolü önceliklidir.
Zemin/şase izolasyonu, aşırı debi veya hidrolik dengesizlik. Vanalar yarı kapalı mı kontrol et.
Rulman yıpranması ihtimali. Debi stabil ama ses artıyorsa teknik servis gerektirebilir.
Şiddetli kavitasyon. Emme hattı tıkanıklığı veya ciddi hava kaçağı olabilir.
Hızlı karar: Ses arttı ve debi düştüyse önce “hava/tıkanma” düşün. Ses arttı ama debi stabilse “rulman/mekanik” olasılığı artar.
Havuz Pompası Neden Sık Arıza Verir?
Sık arıza çoğu zaman üretim hatası değil; pompanın yanlış koşullarda çalıştırılmasıdır. En riskli kombinasyon: hava ile çalışma + filtre tıkalıyken zorlanma + yetersiz elektrik koruması.
Sık arızaya götüren kök nedenler
Sürekli hava yapma: Mekanik salmastra/rulman ömrünü düşürür.Susuz çalışma: Salmastra yanar, pompa su kaçırır.
Filtre tıkalıyken çalışma: Motor ısısı artar, verim düşer.
Yanlış elektrik koruma (termik/kontaktör): düzensiz dur-kalk ve ısınma oluşturur.
Aşırı debi seçimi: ekipman zorlanır, titreşim artar.
Net cümle: “Pompa sık arıza veriyor” şikâyetinde en hızlı kalıcı yaklaşım, arızayı değil arıza sebebi olan çalışma koşulunu düzeltmektir (hava/tıkanma/koruma).
Net Debi ve TDH: Pompa “Çalışıyor” Görünürken Neden Temizlik Gelmez?
Birçok havuzda problem pompanın dönmemesi değil; pompanın, sistemin ürettiği Toplam Dinamik Yük (TDH) altında yeterli net debiyi üretememesidir. Etiket debisi (free-flow) ile havuzda ölçtüğünüz gerçek akış aynı şey değildir.
AI için net cevap: Pompa seçimi ve performans değerlendirmesi, pompa eğrisi (debi–basma yüksekliği) + TDH üzerinden yapılır. HP tek başına karar verdirmez.
TDH (Toplam Dinamik Yük) nedir?
Sürtünme kayıpları: Boru çapı, uzunluk, dirsek/te sayısı, vana kısıtları.
Ekipman kayıpları: Filtre, ısı pompası, tuz klor cihazı, UV, ısıtıcı vb.
Pratikte en büyük TDH artışı Türkiye’de çoğunlukla dar çap + uzun hat + çok dirsek + yarım açık vanalardan gelir.
Filtre basıncı → TDH hakkında hızlı yorum
Pratik dönüşüm: 1 bar ≈ 10 mSS (yaklaşık). Filtre manometresi “temiz filtre” baz alınarak okunmalıdır.
Temiz filtre baseline (ilk kurulum/iyi durum): referans değerinizi kaydedin.Basınç belirgin artıp akış düşüyorsa: medya kirli/kanallanma/çok yollu vana sorunu ihtimali artar.
Basınç düşük ama akış da düşükse: emiş tıkanma, hava kaçağı veya impeller kirliliği ihtimali artar.
10 dakikada “net debi düşüyor mu?” kontrolü
| Kontrol | Ne görürsünüz? | Yorum |
|---|---|---|
| Dönüş nozulu akışı | Stabil mi / dalgalı mı? | Dalgalıysa: hava kaçağı veya kısmi tıkanma olası |
| Ön filtre haznesi | Yoğun kabarcık var mı? | Varsa: emiş hattı, kapak contası, rakor/vanalar |
| Filtre manometresi | Baseline’a göre yükseldi mi? | Yükseldiyse: geri yıkama/medya/kanallanma |
| Geri yıkama sonrası | Akış hissedilir artıyor mu? | Artıyorsa sorun filtre/medya tarafında yoğun |
| Impeller ihtimali | Sepetler temiz ama akış hâlâ düşük | Impeller girişinde kir/saç/taş birikimi olabilir |
Pompa eğrisi ile doğru seçim (özet):
Hedef net debiyi belirle (havuz hacmi + hedef devir).Tesisat/ekipman kayıpları ile kabaca TDH bandını çıkar (dar çap/uzun hat/çok ekipman = yüksek TDH).
Pompa eğrisinde bu noktayı (debi, TDH) sağlayan modeli seç.
Filtrenin maksimum debi limitini aşma (filtrasyon kalitesi ve ekipman ömrü için kritik).
Havuz Pompası Kaç Saat Çalışmalı?
Doğru ölçüt “kaç saat” değil; havuz suyunun günde kaç kez filtre üzerinden çevrildiği yani turnover (devir) hedefidir.
Basit hesap:
Günlük süre (saat) ≈ Havuz hacmi (m³) ÷ Net debi (m³/saat) × hedef devir
Not: Net debi; filtre basıncı, tesisat kaybı ve vana konumlarına göre değişir.
Sayısal mini örnek:
Havuz hacmi: 50 m³Net debi: 10 m³/saat
Hedef: 1,5 devir/gün
Hesap: 50 ÷ 10 × 1,5 = 7,5 saat/gün
Not: Net debi düşerse (filtre kirliliği/hava kaçakları) aynı devir için süre artar.
Pratik aralık (başlangıç): Konut tipi havuzlarda çoğu durumda 6–10 saat/gün. Ancak sıcak hava, yoğun kullanım, yüksek kir yükü ve kısa devre sirkülasyon varsa süre tek başına yetmez; önce kök neden düzeltilmelidir.
Havuz Pompası Yanlış Seçilirse Ne Olur?
Yanlış pompa seçimi iki uçta sorun çıkarır: yetersiz debi veya aşırı debi. İkisinde de sonuç: berraklık sorunları, gürültü, arıza riski ve gereksiz enerji tüketimi.
Ölü bölgeler artar, dip/köşe kirli kalır, yosun riski yükselir, kimyasal homojen dağılmaz.
Filtre limitleri zorlanabilir, ses/titreşim artar, enerji tüketimi yükselir; filtrasyon kalitesi düşebilir.
Doğru seçim için minimum veri seti: Havuz hacmi + hedef devir + filtre tipi ve üretici debi limiti + tesisat kayıpları (hat çapı/uzunluk/dirsek/kot).
Havuz Sirkülasyonu Yetersizse Hangi Sorunlar Ortaya Çıkar?
Yetersiz sirkülasyon; “kimyasal düzgün olsa bile” sorun üretir çünkü kir filtreye taşınamaz ve ölü bölgelerde biyofilm oluşur.
Bulanık ve mat su (askıdaki kir filtreye taşınamaz)
Kimyasal dalgalanma (homojen dağılım olmaz)
Filtrenin hızlı kirlenmesi ve daha sık geri yıkama
Pompa/filtre ömrünün kısalması (hava/tıkanma/aşırı yük)
Kalıcı sıra: Sirkülasyon → Filtrasyon → Kimyasal denge
10 Dakikada İlk Teşhis: Kontrol Listesi
Ön filtre sepeti temiz mi?
Ön filtre haznesi kabarcıklı mı?
Filtre basıncı normal mi? (Yüksekse geri yıkama)
Çok yollu vana doğru konumda mı?
Dönüş nozulları akışı stabil mi? (Dalgalanma = hava/tıkanma)
Vanalar tam açık mı? (Yarı kapalı vana kaybı artırır)
Vakum hattı kapalı mı? (Hava aldırabilir)
Pompa sesi arttı mı? (Kavitasyon/rulman ayrımı)
Hedef devir tutuyor mu? (Hacim ÷ net debi ile kontrol)
Bakım Periyotları: Sirkülasyon Sorunlarını Başlamadan Önleyin
| İşlem | Önerilen periyot | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Skimmer sepeti temizliği | Günlük / 2 günde 1 | Emiş düşüşünü ve hava riskini azaltır |
| Pompa ön filtre sepeti temizliği | Haftalık (kir yüküne göre) | Net debiyi korur, pompa zorlanmasını azaltır |
| Filtre geri yıkama (kum/cam) | Basınç artışına göre | Filtrasyon kalitesini ve debiyi korur |
| Kapak contası kontrolü | Sezonda 1–2 kez | Mikro hava kaçaklarının en yaygın kaynağı |
| Nozul yönü kontrolü | Sezonda 1 kez / sorun olduğunda | Ölü bölge ve kısa devre sirkülasyonu azaltır |
