Tuzlu Havuzlarda Klor Üretimi Düşüklüğü Çözümleri
Tuzlu havuz sistemleri (tuz klor jeneratörü / SWG) doğru kurulum ve doğru su dengesiyle çok stabil çalışır. Sahada en sık şikâyet şudur: “Klor bir gün var, bir gün yok.” Bu dalgalanma genellikle tek bir ayar hatası değil; pH + CYA (stabilizatör) + debi (flow) + filtrasyon süresi + hücre verimi + kapasite kombinasyonudur.
- Üretim düşüşü mü, etkinlik düşüşü mü olduğunu net ayırmak
- Türkiye’de yaygın sert su/kireç koşullarında hücre kireçlenmesini doğru yönetmek
- Yazın artan UV + sıcaklık + kullanım yükünde kloru stabil tutmak
- “Rastgele kimyasal” değil, ölçülebilir teşhis ile kalıcı çözüm üretmek
Hızlı cevap
CYA (Stabilizatör) yoksa klor neden tutmaz?
Cyanuric Acid (CYA), kloru güneşin UV ışınlarına karşı koruyan stabilizatördür. Tuzlu havuzlarda CYA yoksa veya çok düşükse, üretilen klor özellikle gün ortasında hızla parçalanır. Bu durumda cihaz çalışıyor görünür; ancak klor “tutmuyor” gibi algılanır.
- CYA: 30 – 50 ppm
- CYA = 0 → SWG ne kadar çalışırsa çalışsın klor stabil kalmaz
- Çok yüksek CYA → klorun dezenfeksiyon hızı düşer (denge şart)
Not: Nihai hedef bant, havuz tipi ve kullanım yoğunluğuna göre servis değerlendirmesi gerektirebilir.
Tuzlu havuzlarda klor üretimi nasıl çalışır?
Tuzlu havuzlarda klor üretimi, tuz klor jeneratörü (SWG) içindeki elektroliz hücresi ile gerçekleşir. Havuz suyunda çözünmüş tuz (NaCl), hücre plakaları üzerinden geçerken elektrik akımıyla reaksiyona girer ve klor türevleri oluşur. Üretilen dezenfektan, dönüş hattı ile havuza verilir.
- Toplam üretim = Hücre kapasitesi × üretim yüzdesi × günlük pompa süresi × hücre verimi
- Toplam tüketim = UV + sıcaklık + kullanım + organik yük + sirkülasyon zayıflığı
Kritik teşhis: “Üretim mi düştü, etkinlik mi azaldı?”
“Klor düşük” ifadesi iki farklı problem sınıfını anlatır: Cihaz daha az klor üretiyor (üretim düşüşü) veya klor var ama etkisi zayıfladı (etkinlik düşüşü). Doğru sınıflama yapılmazsa yapılan müdahale yanlış yere gider.
- Üretim düşüşü: low salt / check cell / no flow / low amp uyarısı, düşük akım, debi düşüklüğü, hücre kireci
- Etkinlik düşüşü: klor testte “var” ama su bozuyor; en sık pH yüksekliği + CYA eksikliği ve zayıf sirkülasyon
Pratik hedef aralıklar (saha için “başlangıç bandı”)
- pH: 7.2 – 7.4
- Toplam alkalinite (TA): 80 – 120 ppm
- Serbest klor (FC): Havuz kullanımına göre stabil bir bant (tek ölçüm değil “trend” önemlidir)
- CYA (stabilizatör): 30 – 50 ppm
- Kalsiyum sertliği (CH): havuz tipine göre (sert su bölgelerinde kireç riskine dikkat)
- Kural: “Üretim” kadar pompa süresi de belirleyicidir
- Türkiye notu: sert su → hücre kireçlenmesi riski yükselir
Not: Havuz tipi, kaplama, kullanım yoğunluğu, yerel su ve üretici talimatına göre servis değerlendirmesi gerekebilir.
En Sık 8 Kök Sebep
1) pH yükselmesi: klor var ama etkisi düşer
Tuzlu sistemlerde pH’ın yükselme eğilimi saha pratiğinde sık görülür. pH yükseldikçe klorun en etkili formu olan HOCl oranı azalır. Sonuç: testte ppm “fena değil” görünse bile dezenfeksiyon yavaşlar; köşelerde yosun/film başlayabilir.
- Serbest Klor (FC) dezenfeksiyon gücünü gösterir.
- Bağlı Klor (CC) organik yük ve yetersiz oksidasyon sinyalidir (koku/irritasyonla ilişkilidir).
- pH yüksekse, FC aynı görünse bile dezenfeksiyon hızı düşebilir.
2) Hücre kireçlenmesi (sert su): akım düşer, üretim düşer
Sert su (kalsiyum) + yüksek pH birleştiğinde hücre plakalarında kireç birikimi hızlanır. Kireç, elektrik transferini bozar; akım düşer ve üretim azalır.
- pH yüksek
- CH yüksek (sert su)
- Sıcaklık yüksek
Bu üçlü birlikteyse hücre kireci hızlanır ve üretim düşüşü “tekrar eden” bir soruna dönüşür.
3) Debi (flow) problemi: cihaz korumaya geçer
Tuz klor jeneratörleri, hücreden yeterli su geçmediğinde üretimi durdurur veya kısar. En tipik nedenler: pompa ön filtresi kirli, filtre tıkalı, vana/bypass hatası, flow switch arızası, hava emmesi veya düşük pompa devri/kapasitesidir.
- Pompa → Filtre → (Isıtma varsa) → Tuz klor hücresi → Havuz
- By-pass vanası yanlış konumda olmamalı
- Flow switch yönü/ok işareti doğru olmalı
4) Yetersiz pompa/filtrasyon süresi: üretim = süre × verim
Tuz klor cihazı yalnızca pompa çalışırken üretim yapar. Pompa süresi kısa ise toplam üretim düşer. Yazın tüketim artarken kısa süre, dalgalanmayı büyütür.
5) Sıcaklık + UV + kullanım: tüketim üretimi geçer
Sıcaklık arttıkça ve UV yoğunlaştıkça klor tüketimi yükselir. Hafta sonu yoğun kullanım, güneş kremi/yağ ve organikler tüketimi daha da artırır. Sonuç: sistem çalışıyor görünür ama klor “tutmaz”.
6) Tuz ppm “normal” ama cihazın okuduğu iletkenlik/akım düşüktür
Tuz ölçümü normal görünse bile cihazın algıladığı iletkenlik/akım düşük olabilir. Debi düşüklüğü, hücre kireci, sensör sapması veya düşük sıcaklık bazı cihazlarda “low salt/low amp” davranışına yol açabilir.
- Cihaz uyarısı var mı?
- Debi yeterli mi?
- Hücre kireçli mi?
- Yakın zamanda su ilavesi oldu mu? (tuzu seyreltir)
7) Kapasite yetersizliği veya hücre verim kaybı
Her şey doğru göründüğü halde klor stabil değilse, sistem sınırda çalışıyor olabilir. Ayrıca hücre yaşlandıkça verim düşer; aynı ayar/süreyle eskisi kadar üretim alınamaz.
8) Su sıcaklığı ve cihaz koruma sınırı (cut-off)
Birçok tuz klor jeneratörü düşük su sıcaklığında üretimi sınırlar veya tamamen durdurur. Bu bir arıza değil, cihazın kendini koruma davranışıdır.
10 dakikalık hızlı teşhis akışı (kanıta dayalı)
Amaç: “kimyasal ekleyip geçmek” değil; ölçülebilir sinyallerle kök sebebi bulmak.
| Adım | Ne kontrol edilir? | Problem işareti | Ne anlama gelir? | İlk aksiyon |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Cihaz uyarıları | Low salt / check cell / no flow / low amp | Üretim kısılmış/durmuş olabilir | Debi + hücre + sensör kontrol |
| 2 | Dönüş jetleri / debi | Zayıf akış, dalgalı dönüş | Hücre verimi düşer / no-flow tetiklenir | Ön filtre, vana, hava emmesi kontrol |
| 3 | Filtre durumu | Basınç artışı, tıkanma | Debi düşer | Geri yıkama/temizlik (tipine göre) |
| 4 | pH | 7.6+ (sık) | Klor etkinliği düşer | pH’ı hedef banda çek + stabil tut |
| 5 | CYA (stabilizatör) | Çok düşük / 0 | UV’de klor hızla parçalanır (“tutmuyor”) | CYA’yı uygun banda getir |
| 6 | Hücre | Kireç/birikinti | Akım düşer → üretim düşer | Üretici talimatıyla kontrollü temizlik |
| 7 | Pompa süresi | Yük döneminde kısa | Toplam üretim yetersiz | Süreyi artır / zamanlamayı düzenle |
| 8 | Su sıcaklığı | Soğuk su / üretim kısıtı | Cihaz cut-off’a girmiş olabilir | Sıcaklık sınırını kontrol et |
| 9 | Yük (UV/sıcaklık/kullanım) | Hızlı düşüş | Tüketim üretimi geçiyor | Yük döneminde süre/strateji güncelle |
Dezenfeksiyon Sistemini Doğru Çerçevede Değerlendirin
Tuz klor jeneratörleri bir dezenfeksiyon yöntemidir. Doğru yaklaşım; debi, hücre verimi, pH/TA ve CYA birlikte ele alındığında netleşir.
- Debi (flow)
- CYA (stabilizatör)
- Hücre (kireç/verim)
- pH / TA
Klor üretimini stabilize etmek: sahada çalışan 7 adım
- Önce hidrolik: Debi düşükse kimya ile düzelmez. Ön filtre, filtre, vana, bypass, hava emmesi ve flow switch kontrol edilir.
- CYA kontrolü: Özellikle güneşli dönemlerde CYA düşükse klor tutulamaz. Önce CYA banda getirilir.
- pH stabilitesi: pH hedef banda çekilir; sık yükseliyorsa TA yönetimi gözden geçirilir.
- Hücre verimi: Kireç varsa üretici prosedürüyle temizlenir; tekrar ediyorsa pH/sertlik yönetimi güçlendirilir.
- Süre stratejisi: “Üretim = süre × verim”. Yük döneminde pompa süresi artırılır veya daha verimli zamanlamaya geçilir.
- Yük yönetimi: Yoğun kullanım günlerinde filtrasyon uzatılır; ölü noktalarda sirkülasyon güçlendirilir.
- Ölç–kayıt: pH, FC/CC, CYA, cihaz uyarıları ve filtre basıncı haftalık kaydedilirse dalgalanmanın nedeni hızla netleşir.
Türkiye’de en sık yapılan 8 hata (ve doğru yaklaşım)
Doğrusu: Tuz ppm + cihaz akımı/iletkenliği + debi birlikte değerlendirilir.
Doğrusu: Özellikle güneşli dönemlerde CYA hedef bandı, klor stabilitesinin anahtarıdır.
Doğrusu: Önce pH stabilitesi, sonra üretim/süre optimizasyonu.
Doğrusu: Önce hidrolik (debi) çözülür; tuz en son kontrol edilir.
Doğrusu: Filtre debiyi belirler; debi düşerse hücre üretimi de düşer.
Doğrusu: Üretici talimatıyla kontrollü temizlik; tekrar ediyorsa kök sebep (pH/sertlik) düzeltilir.
Doğrusu: Berraklık hijyen garantisi değildir; pH yüksekse klor etkinliği düşebilir.
Doğrusu: Kapasite + süre birlikte planlanır; gerekirse kapasite yükseltilir.
Kısa bakım planı: SWG sistemi stabil tutmak için
- pH kontrolü (tuzlu sistemlerde öncelik)
- Serbest klor trendi (tek ölçüm değil, eğilim)
- Filtre basıncı / dönüş jetleri (debi sinyali)
- Hücre görsel kontrol (kireç/birikinti)
- Pompa ön filtre sepeti kontrol/temizlik
- CYA kontrolü (özellikle yoğun güneş dönemlerinde)
- Cihaz uyarı geçmişi varsa not almak
- Yaz başında: yük artar → pompa süresi/strateji planı
- Sert su bölgelerinde: kireç riskine göre hücre kontrol sıklığı
- Su ilavesi/boşaltma sonrası: tuz ppm ve cihaz okuması tekrar doğrulanır
SSS (Sıkça Sorulan Sorular)
Tuzlu havuzlarda klor seviyesi neden dalgalanır?
Üretim (kapasite, süre, hücre verimi) ve tüketim (UV, sıcaklık, kullanım, organik yük) dengesi bozulduğunda dalgalanır. pH yükselmesi etkinliği düşürür; CYA eksikliği UV’de kloru hızla tüketir; düşük debi ve hücre kireci üretimi azaltır.
Tuz seviyesi normalse tuz klor jeneratörü neden klor üretmez?
Tuz ppm normal olsa bile düşük debi, hücre kireçlenmesi, sensör sapması veya düşük sıcaklık cihazın iletkenliği düşük algılamasına yol açabilir. Bu durumda üretim kısılır/durur.
Tuzlu havuzlarda CYA (stabilizatör) kaç olmalı?
Başlangıç saha bandı çoğu konut havuzunda 30–50 ppm’dir. CYA=0 ise klor öğlen UV’de hızla parçalanır; çok yüksek CYA’da ise dezenfeksiyon hızı yavaşlayabilir.
CYA yoksa tuzlu havuzda klor neden “tutmaz”?
CYA kloru UV’ye karşı korur. CYA düşükse cihaz klor üretse bile gün ortasında klor hızlı düşer ve kullanıcı “cihaz çalışıyor ama klor yok” diye görür.
pH yüksekse klor ölçümü normal olsa bile neden su bozulur?
pH yükseldikçe aktif klor (HOCl) oranı azalır, dezenfeksiyon yavaşlar. FC “var” görünse de etkisi düşer; lokal yosun/film görülebilir.
No flow / low flow uyarısı varken tuz eklemek doğru mu?
Genellikle hayır. Bu uyarı çoğunlukla debi problemidir (filtre tıkalı, vana ayarı, ön filtre kirli, hava emmesi, flow switch sorunu). Önce hidrolik çözülmelidir.
Hücre kireçlenmesi klor üretimini nasıl düşürür?
Kireç plakalar üzerinde elektrik transferini bozar; hücre akımı düşer ve üretim azalır. Ayrıca hücre daha çok zorlandığı için ömrü kısalabilir.
Hücre temizliği ne sıklıkla yapılmalı?
Sabit bir “gün” yoktur. Sert su bölgelerinde düzenli görsel kontrol yapılır; kireç görülürse üreticinin tarif ettiği yöntemle kontrollü temizlik uygulanır. Gereksiz/agresif temizlik hücre ömrünü kısaltır.
Pompa süresi azsa tuz klor cihazı neden yetmez?
SWG yalnızca pompa çalışırken üretim yapar. Süre azsa toplam üretim düşer. Yazın tüketim artarken kısa süre dalgalanmayı büyütür.
Havuzda klor neden hafta sonu daha hızlı düşer?
Yoğun kullanım, organik yük (krem/yağ) ve UV/sıcaklık artışı tüketimi yükseltir. Filtrasyon süresi aynı kaldıysa üretim yetişmeyebilir. CYA düşükse düşüş hızlanır.
Kapasite yetersizliği nasıl anlaşılır?
Uyarı yok + debi iyi + pH doğru + CYA doğru + hücre temiz + süre yeterli olduğu halde klor stabil değilse kapasite yetersizliği veya hücre verim kaybı güçlü adaydır.
Hücre ömrünü kısaltan faktörler nelerdir?
Yüksek pH, sert su kaynaklı kireçlenme, sürekli yüksek üretim yüzdesi, düşük debi ve yanlış/agresif temizlik hücre ömrünü kısaltır.
Tuzlu havuzda berrak su güvenli su demek mi?
Hayır. Berraklık hijyen garantisi değildir. pH yüksekse klor etkinliği düşebilir ve lokal bölgelerde sorun gelişebilir.
Tuzlu havuzda “en doğru” üretim yüzdesi kaç olmalı?
Tek bir sabit değer yoktur. Üretim yüzdesi; sıcaklık, UV, kullanım, filtrasyon süresi ve cihaz kapasitesine göre ayarlanır. Hedef, stabil seviyeyi sağlayan en düşük zorlayıcı ayardır.
Hücre temizliği sonrası üretim artmıyorsa ne düşünülmeli?
Debi sorunu, hücre verim kaybı (yaşlanma/kaplama aşınması) veya kapasite yetersizliği düşünülür. Ayrıca pH/TA dengesizliği kireci hızla geri getirebilir.
Tuzlu havuzda klor üretimi kışın neden düşer?
Birçok cihaz düşük sıcaklıkta üretimi sınırlar veya durdurur. Bu arıza değil, koruma davranışıdır (cut-off).
Filtre kirliliği tuz klor üretimini etkiler mi?
Evet. Filtre kirlendikçe debi düşer; debi düşünce hücre üretimi kısabilir veya no-flow korumasına girebilir.
Tuz ekledikten sonra neden hemen düzelmez?
Tuzun homojen dağılması zaman alabilir. Ancak kök sorun debi/pH/hücre/CYA ise tuz eklemek tek başına yeterli olmaz.
Tuzlu havuzda klor kokusu neden olur?
Koku çoğu zaman organik yük + yetersiz oksidasyon ile ilişkilidir. pH yüksekliği etkinliği düşürür; CC (bağlı klor) artışı koku/irritasyonla bağlantılı olabilir.
SWG cihazı çalışıyor görünüyor ama klor yükselmiyor; ilk neye bakmalıyım?
Önce pH, CYA, debi (flow) ve hücre kireci kontrol edilir. Sonra pompa süresi ve kapasite değerlendirilir.
Flow switch arızası klor üretimini durdurur mu?
Evet. Flow switch yeterli debi algılamazsa cihaz güvenlik için üretimi durdurabilir.
Pompa devri düşürülürse klor üretimi azalır mı?
Debi düşüyorsa evet. Hücreden geçen su azalır; cihaz korumaya geçebilir veya üretim verimi düşer.
Sert su bölgelerinde hücre kireçlenmesini azaltmanın en pratik yolu nedir?
pH’ı stabil tutmak, CYA’yı doğru bantta tutmak, filtrasyonu düzenli yönetmek ve hücreyi düzenli görsel kontrol etmek en etkili kombinasyondur.
“Low salt” uyarısı her zaman gerçekten tuz düşük demek mi?
Hayır. Düşük debi, hücre kireci veya sensör sapması da low-salt davranışı oluşturabilir. Önce hidrolik ve hücre kontrol edilir.
Taşırma su ekledim; klor neden birden düştü?
Su ilavesi tuzu seyreltir, CYA’yı düşürebilir ve cihaz iletkenlik okumasını değiştirir. Bu yüzden su eklemesi sonrası tuz ppm + CYA + cihaz uyarıları yeniden kontrol edilmelidir.
pH neden tuzlu havuzlarda daha hızlı yükselir?
Elektroliz ve su hareketi (aerasyon) pH yükselme eğilimini artırabilir. Bu yüzden pH kontrolü tuzlu sistemlerde önceliklidir.
Şoklama yapmak tuzlu havuzda gerekli mi?
Yoğun organik yük, CC yükselmesi, yosun başlangıcı gibi durumlarda gerekebilir. Ancak kalıcı çözüm; pH/CYA/debi/süre dengesini doğru kurmaktır.
SWG varken tablet/likit klor eklemek doğru mu?
Acil toparlama veya yoğun yük dönemlerinde kısa süreli destek kullanılabilir. Sürekli destek ihtiyacı varsa kök sebep (kapasite, süre, CYA, pH veya debi) yeniden değerlendirilmelidir.
Havuz köşelerinde yosun başlıyorsa ilk şüphe ne olmalı?
Genellikle sirkülasyon zayıflığı + pH yüksekliği + düşük FC “trend” kombinasyonu. Jet yönleri, filtrasyon süresi ve pH/CYA kontrol edilir.
Hücre yeni ama üretim düşük; neden?
En sık: debi düşük, kurulum by-pass yanlış, flow switch yönü hatalı, su sıcaklığı cut-off’a girmiş, CYA=0 (klor üretilse de tutmuyor). Bu sıra ile kontrol edilir.
Tuzlu havuzda doğru çözüm yaklaşımı nedir?
Önce teşhis: cihaz uyarısı, debi, pH, CYA, hücre durumu, süre. Sonra optimizasyon: pH + CYA stabilitesi + yeterli filtrasyon + hücre verimi + doğru kapasite. Tek ayarla değil, sistem yönetimiyle stabilite sağlanır.
