Havuza Ne Kadar Klor, pH ve Diğer Kimyasallar Atılır?
Havuz kimyasalları kullanım oranları nelerdir? 100 m³ havuza ne kadar klor atılır, havuz kloru kaç ppm olmalı, pH düşürücü ne kadar kullanılır? Bu rehber; ppm–m³ dozaj mantığını, ideal su değerlerini, ürün bazlı kullanım senaryolarını ve sık sorulan soruları net ve teknik şekilde açıklar.
Önemli uyarı (liner/plastik havuz): Granül/toz klor ve toz pH düşürücü gibi yoğun ürünlerin tek noktaya dökülmesi liner yüzeyde ağartma/solma yapabilir. Uygulamayı üretici talimatına uygun noktadan ve iyi sirkülasyonla yapın.
Havuz Kimyasalları Neden Doğru Oranda Kullanılmalıdır?
Havuz kimyasalları, suyun sadece berrak görünmesini değil; aynı zamanda mikrobiyolojik olarak güvenli kalmasını sağlar. Yanlış dozlama; göz/cilt tahrişi, klor kokusu, bulanıklık, yosun, yüzey hasarı ve ekipmanlarda korozyon gibi sorunlara yol açabilir.
Altın kural: “Ezbere kimyasal” yok. Önce ölçüm (test kiti), sonra ppm hedefi, sonra m³ üzerinden dozaj.
ppm Nedir? Havuz Kimyasal Dozajı Nasıl Hesaplanır?
Havuz bakımında en kritik birim ppm’dir (parts per million). Basit dönüşümler:
- 1 ppm = 1 mg/L
- 1 m³ = 1.000 L
- 1 ppm artış = 1 gram aktif madde / 1 m³
Pratik dozaj formülü
Gerekli aktif madde (g) = Hacim (m³) × Hedef artış (ppm)
Gerekli ürün miktarı = Aktif madde (g) ÷ Ürün aktif oranı
Hızlı örnek (100 m³, +1 ppm klor): 100 m³ × 1 ppm =
100 g aktif klor.
%56 ürün: 100 ÷ 0,56 ≈ 180 g • %90 ürün: 100 ÷ 0,90 ≈ 111 g • %12–14 sıvı klor: pratikte 0,8–1,0 L (etikete göre düzelt).
Sıvı klor notu: Sodyum hipoklorit ürünlerde gerçek aktif oran ve “tazelik” (raf ömrü/ısı) değişken olabilir. Büyük düzeltmelerde kademeli doz + 30–60 dk filtrasyon + yeniden ölçüm daha güvenlidir.
İdeal Havuz Suyu Kimyasal Değerleri (Hedef Aralıklar)
- pH: 7,2 – 7,6
- Serbest klor (FC): Açık havuz 1–3 ppm / Kapalı havuz 1–1,5 ppm
- Toplam alkalinite (TA): 80 – 120 ppm
- CYA (stabilizatör): 25 – 75 ppm
- Kalsiyum sertliği (CH): 200 – 400 ppm
Havuz Suyu Test Kitlerine buradan ulaşabilirsiniz.
Kritik ilişki: pH yüksekse klor ppm ölçümde “var” görünse bile dezenfeksiyon etkinliği düşebilir. Bu nedenle klor dozundan önce pH/TA kontrolü çok önemlidir.
100 m³ Havuza Ne Kadar Klor Atılır?
100 m³ havuzda klor ihtiyacı; UV, kullanıcı sayısı, su sıcaklığı, filtrasyon süresi ve organik yüke göre değişir. Genel hedef: Açık havuz 1–3 ppm, kapalı havuz 1–1,5 ppm.
Toz klor (granül) kullanım mantığı
“Her gün aynı gram” yaklaşımı doğru değildir. Doğru yöntem: mevcut FC ölç → hedef FC belirle → ppm farkına göre hesapla.
Tablet klor (skimmer/klorinatör) kullanım mantığı
Tablet klor yavaş çözünür, uzun süreli klorlama sağlar. Skimmer veya klorinatör haznesinde kullanılır. Liner/plastik havuzlarda lokal yüksek klor riskine karşı uygulama kontrollü yapılmalıdır.
Sıvı klor (dozaj pompası/manuel) kullanım mantığı
Sıvı klor stabilizatör içermez; otomatik dozaj ve ORP kontrollü sistemlerde yaygındır. 100 m³ havuzda 1 ppm artış için pratik referans 0,8–1,0 L bandıdır (aktif yüzdeye bağlı).
Klor kokusu notu: Koku her zaman “klor fazlası” demek değildir. Çoğu zaman organik yük ve bağlı klor ile ilişkilidir. Serbest/total kloru ölçmeden karar vermeyin.
pH Düşürücü ve pH Yükseltici Kullanım Mantığı
pH düşürücü ne zaman kullanılır?
pH 7,6 üzerine çıktığında pH düşürücü kullanılır. Dozaj; TA, ürün tipi ve hedef düşüşe göre değişir. Güvenli yaklaşım: küçük adım + karıştırma/filtrasyon + yeniden ölçüm.
pH yükseltici ne zaman kullanılır?
pH 7,2 altına düşüyorsa veya alkalinite düşükse pH yükseltici kullanılır. Referans: 100 m³ havuzda pH’ı 0,1 artırmak için çoğu üründe 1–1,5 kg bandı verilir (etikete göre doğrula).
Uygulama sırası önerisi: Önce pH/TA dengesi → sonra klor hedefi → gerekiyorsa algisit/parlatıcı gibi yardımcılar.
Yosun Önleyici, Parlatıcı, Çöktürücü: Ne Zaman Kullanılır?
Yardımcı kimyasallar “ihtiyaç olduğunda” devreye girer. Kalıcı çözüm için önce klor/pH/filtrasyon dengesi doğru kurulmalıdır.
Yosun önleyici (algisit)
Algisit klorun yerine geçmez. Yosun riski yüksekse destekleyici olabilir; doz ve sıklık ürün etiketine göre belirlenmelidir.
Parlatıcı/topaklayıcı
Askıda kalan ince partiküllerin filtre tarafından daha kolay tutulmasına yardımcı olur. Filtre tipi ve geri yıkama disiplini sonucu belirler.
Çöktürücü (flokülant)
Partikülleri dibe indirir. Uygulama sonrası dipte çöken kirlilik manuel süpürme ile atık hattına alınmalıdır.
CYA (Stabilizatör) Nedir? Klor Kilitlenmesi Nasıl Olur?
CYA, açık havuzlarda kloru UV’den korur. Ancak yükseldikçe klor etkinliği düşebilir ve klor kilitlenmesi riski artar. Hedef aralık: 25–75 ppm.
CYA uyarısı: CYA çok yükselirse “klor var ama etki yok” senaryosu oluşabilir. Bu durumda çözüm genellikle planlı su değişimi + doğru pH/FC yönetimidir.
Havuz Kimyasalları Ne Zaman Havuza Atılır?
Manuel uygulamalarda kimyasalları akşam atmak genellikle daha verimlidir (UV kaybı azalır). Otomatik dozaj sistemleri gün boyu küçük dozlarla çalışır.
Havuz Kimyasal Kullanımında Güvenlik Kuralları
- Asit ve klor aynı anda/aynı kapta karıştırılmaz.
- Kimyasallar tek tek uygulanır; araya süre ve filtrasyon konur.
- Liner/plastik havuzlarda yoğun ürünün yüzeye temas etmesi önlenmelidir.
- Ölçüm yapılmadan “rutin ezber doz” uygulanmaz.
- Uygulama sonrası 30–60 dk filtrasyon ve ardından yeniden ölçüm yapılır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
1) 100 m³ havuza ne kadar klor atılır?
Hedef FC açık havuzlarda 1–3 ppm’dir. Mevcut FC ölçülür, hedef ppm farkı hesaplanır ve ürün aktif oranına göre gram/litre belirlenir.
2) Havuz kloru kaç ppm olmalı?
Açık havuzlarda 1–3 ppm, kapalı havuzlarda 1–1,5 ppm referans aralıktır.
3) pH kaç olmalı? Klorun en verimli çalıştığı pH nedir?
Genel hedef 7,2–7,6’dır. pH yükseldikçe klorun dezenfeksiyon etkinliği düşebilir; bu yüzden pH kontrolü kritiktir.
4) DPD test kiti mi şerit test mi daha doğru?
Genelde DPD/kolorimetrik damlalı kitler daha güvenilir sonuç verir. Şerit test hızlıdır ama hassasiyeti düşebilir.
5) Granül/toz kloru (dichlor) direkt havuza dökebilir miyim?
Liner/plastik havuzlarda tek noktaya dökme ağartma yapabilir. Üretici talimatına uygun uygulama + iyi sirkülasyon tercih edilir.
6) %56 toz klor ile %90 toz klor arasında fark nedir?
Aktif oran ve çözünme davranışı farklıdır; aynı ppm artışı için %90 ürün genelde daha az gram gerektirir. Dozajı ppm farkına göre hesaplayın.
7) Tablet kloru skimmer sepetine koymak doğru mu?
Yaygın bir yöntemdir. Lokal yüksek konsantrasyon riskine karşı çözünme hızı ve ekipman uyumu takip edilmelidir.
8) Yüzer klor aparatı (flatör) ile tablet klor kullanımı güvenli mi?
Doğru tablet adediyle kullanılabilir. Flatörün uzun süre aynı bölgede kalması lokal etkiyi artırabilir.
9) Sıvı klor (sodyum hipoklorit) ne zaman daha avantajlıdır?
Stabilizatör içermediği için otomasyonla ve kapalı havuzlarda sık tercih edilir. Dozajı ürün aktif oranına göre ayarlamak gerekir.
10) Sıvı kloru dozaj pompasıyla nasıl vermeliyim?
Genelde dönüş hattına, iyi karışım sağlayacak noktadan verilir. En stabil çözüm ORP/pH kontrollü otomasyonla küçük dozlarda enjeksiyondur.
11) ORP ile klor ppm aynı şey mi?
Hayır. ORP dezenfeksiyon potansiyelidir; pH, sıcaklık ve CYA’dan etkilenir.
12) Klor kokusu varsa klor fazla mı demektir?
Her zaman değil. Koku çoğu zaman organik yük ve bağlı klor ile ilişkilidir; serbest/total kloru ölçerek karar verin.
13) pH düşürücü (toz) mü sıvı pH düşürücü mü daha iyi?
İkisi de etkilidir. Uygulama kolaylığı ve güvenlik açısından bazı havuzlarda sıvı tercih edilir; etikete uygun uygulama esastır.
14) pH düşürücüyü skimmerdan verirsem olur mu?
Genelde önerilmez. Asit ekipmana temas ederek korozyon riskini artırabilir.
15) pH sürekli yükseliyor, her gün pH düşürücü atmak normal mi?
Yüksek TA, dolum suyu, aerasyon ve sıcaklık pH’ı yükseltebilir. TA/pH dengesi doğru kurulmalıdır.
16) Alkalinite (TA) düşükse ne olur, nasıl anlaşılır?
pH dalgalanır ve stabil tutmak zorlaşır. TA ölçümüyle netleşir; hedef aralığa getirildikten sonra pH daha stabil olur.
17) Yosun önleyici (algisit) her hafta şart mı?
Şart değildir. Risk yüksekse destekleyici olabilir; klor ve filtrasyon doğruysa ihtiyaç azalır.
18) Parlatıcı/topaklayıcı hangi durumda kullanılır?
Su “tozlu” görünüyorsa ve filtre ince partikülleri tutmakta zorlanıyorsa destek olabilir. Filtre bakımıyla birlikte düşünülmelidir.
19) Çöktürücü (flokülant) kullandıktan sonra neden dip süpürme gerekir?
Çöktürücü partikülleri dibe indirir; dipte çöken kirlilik atık hattına süpürülmeden havuzdan çıkmaz.
20) Metal önleyici/iyon tutucu ne zaman kullanılır?
Sondaj/şebeke suyunda metal varsa, renklenme ve metal lekesi riski oluşuyorsa kullanılır.
21) Kalsiyum hipoklorit (şok klor) bulanıklık yapar mı?
CH/TA yüksekse veya denge zayıfsa beyaz bulanıklık riski artabilir. Şok öncesi pH/TA/CH kontrolü önemlidir.
22) CYA (stabilizatör) kaç olmalı? Yüksek olursa ne olur?
Genelde 25–75 ppm hedeflenir. Çok yükselirse klor etkinliği düşebilir (klor kilitlenmesi riski).
23) Kimyasal attıktan sonra ne zaman tekrar ölçüm yapmalıyım?
Genelde 30–60 dakika karışım/filtrasyon sonrası yeniden ölçüm güvenlidir. Büyük düzeltmelerde kademeli ilerlemek daha doğrudur.
